Báo cáo kết quả hội thảo giao lưu đa văn hóa DIHAC lần thứ 32

Các giải pháp Kỹ thuật số cho Lão hóa khỏe mạnh: Smart Eye Camera từ Nhật Bản và Dịch vụ Tình nguyện Cộng đồng từ Singapore

Đặng Cao Khoa, Nguyễn Hoàng Thùy Linh, Võ Huệ Mân, Shintaro Nakayama, Sng Hock Lin, Myo Nyein Aung và Ryuichi Komatsu

Report in English  Report in Japanese Report in Thai  Report in Spanish Report in Korean

Nghiên cứu Cộng đồng cao tuổi khỏe mạnh hòa nhập kỹ năng số (DIHAC) là một sáng kiến nghiên cứu đa văn hóa toàn cầu, nhằm thúc đẩy lão hóa khỏe mạnh thông qua hòa nhập kỹ năng số, sự tham gia của cộng đồng và hợp tác liên ngành. Ban đầu được thành lập tại Nhật Bản, Hàn Quốc (ROK), Singapore và Thái Lan, mạng lưới DIHAC đã mở rộng sang Ấn Độ, Malaysia, Việt Nam, Nepal, Bỉ, Ý và các quốc gia trong khu vực Mỹ Latinh. Thông qua các cuộc họp trao đổi liên văn hóa hai tháng một lần, DIHAC quy tụ các nhà nghiên cứu, bác sĩ lâm sàng, chuyên gia y tế công cộng, nhà đổi mới sức khỏe kỹ năng số, nhà hoạch định chính sách, các tổ chức phi chính phủ và sinh viên để chia sẻ bằng chứng, sáng kiến đổi mới và các thực hành tốt nhất trong nghiên cứu về lão hóa.

Hội thảo Giao lưu Đa văn hóa DIHAC lần thứ 32, được tổ chức trực tuyến vào ngày 10 tháng 12 năm 2025, đã quy tụ hơn 50 người tham dự từ Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc, Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Ấn Độ, Trung Quốc, Mexico, Nepal, Nam Phi, Thụy Sĩ, Ukraine, Bỉ, Ý, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Cuộc họp tập trung vào các giải pháp y tế kỹ thuật số và các chiến lược dựa vào cộng đồng nhằm giải quyết sự bất bình đẳng về y tế và thúc đẩy lão hóa khỏe mạnh, hòa nhập trong các bối cảnh văn hóa xã hội đa dạng.

Cuộc họp bắt đầu với một phiên giao lưu và kết nối ngắn do PGS. TS. Myo Nyein Aung, Nghiên cứu viên chính của Nghiên cứu DIHAC và là Phó Giáo sư tại Khoa Nghiên cứu Sức khỏe Toàn cầu, Đại học Juntendo, Nhật Bản. Sự tương tác thân mật này đã tạo ra không gian để những người tham dự kết nối với nhau, chào đón các thành viên mới và thiết lập bầu không khí hợp tác cho việc đối thoại và trao đổi.

Phiên họp được chủ trì bởi GS. TS. Ryuichi Komatsu, Trường Y học Nhiệt đới và Sức khỏe Toàn cầu, Đại học Nagasaki, Nhật Bản. Trong phát biểu khai mạc, GS. Komatsu đã nhấn mạnh cam kết lâu dài của DIHAC đối với hòa nhập kỹ năng số, các giải pháp hướng về cộng đồng và học tập xuyên quốc gia. Dựa trên kinh nghiệm dày dặn của mình trong lãnh đạo y tế toàn cầu, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi đổi mới công nghệ và sự tham gia của cộng đồng thành việc tăng cường hệ thống y tế bền vững cho các xã hội già hóa.

Hình 1: Chủ tọa GS. Ryuichi Komatsu, các diễn giả, khán giả quốc tế và nhóm nghiên cứu DIHAC tại cuộc họp DIHAC lần thứ 32 vào ngày 10 tháng 12 năm 2025

Bài thuyết trình 1: Smart Eye Camera với các chức năng y tế từ xa và AI (Nhật Bản)

Bài thuyết trình đầu tiên được trình bày bởi Ông Shintaro Nakayama, Giám đốc Vận hành của OUI Inc. và là Nhà nghiên cứu tại Khoa Mắt, Trường Y khoa Đại học Keio, Tokyo. Bài trình bày của ông đề cập đến gánh nặng toàn cầu ngày càng tăng của tình trạng mù lòa và suy giảm thị lực, lưu ý rằng hơn một tỷ người trên toàn thế giới bị mất thị lực, phần lớn trong số đó có thể phòng ngừa hoặc điều trị được nếu chẩn đoán sớm (1) Ông Nakayama đã giới thiệu Smart Eye Camera (SEC), một giải pháp y tế kỹ thuật số sáng tạo biến điện thoại thông minh thành kính hiển vi đèn khe (slit-lamp microscope) di động thông qua một thiết bị y tế chuyên dụng gắn kèm. Đèn flash tích hợp của điện thoại thông minh hoạt động như một nguồn sáng, trong khi một ứng dụng chuyên dụng cho phép chụp ảnh chất lượng cao, lưu trữ đám mây an toàn và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Điều này cho phép các hình ảnh về mắt được các chuyên gia xem xét từ xa, hỗ trợ các dịch vụ nhãn khoa từ xa trong các bối cảnh hạn chế tiếp cận với các bác sĩ nhãn khoa được đào tạo.

Bài thuyết trình tiếp tục nhấn mạnh việc tích hợp các công nghệ học máy và trí tuệ nhân tạo vào hệ thống SEC, cho phép tự động phân độ đục thủy tinh thể và đánh giá bệnh khô mắt. Các nghiên cứu thẩm định đã chứng minh rằng SEC có độ tin cậy và độ chính xác chẩn đoán tương đương với kính hiển vi đèn khe truyền thống (2,3). Nhờ giảm thiểu các rào cản về di chuyển, chi phí hậu cần và sự phụ thuộc vào nguồn nhân lực chuyên khoa khan hiếm, SEC đặc biệt chứng tỏ giá trị trong các bối cảnh có nguồn lực hạn chế và khu vực nông thôn. Cho đến nay, công nghệ này đã được triển khai tại hơn 60 quốc gia và được công nhận trên phạm vi quốc tế, bao gồm cả việc được đưa vào Danh mục các Công nghệ Y tế Đổi mới dành cho Các bối cảnh Nguồn lực Hạn chế của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các đại biểu đã tham gia thảo luận về những thách thức trong triển khai, lộ trình pháp lý, các cân nhắc về chi phí cũng như nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, sự quan tâm mạnh mẽ được thể hiện đối với việc tích hợp Smart Eye Camera vào các chương trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng, dịch vụ chăm sóc ban đầu và các hoạt động tiếp cận hướng tới nhóm người cao tuổi.

Hình 2: Khám mắt qua điện thoại thông minh với Smart Eye Camera (SEC)

Bài thuyết trình 2: Tăng cường cộng đồng, trao quyền cho người cao tuổi (Singapore)

Bài thuyết trình thứ hai do Tiến sĩ Sng Hock Lin, Trưởng Văn phòng Thế hệ Bạc (Silver Generation Office-SGO) thuộc Cơ quan Chăm sóc Tích hợp (Agency for Integrated Care- AIC), Singapore, trình bày. Tiến sĩ Sng đã phác thảo chiến lược ứng phó của Singapore trước tốc độ già hóa dân số nhanh chóng, trong đó nhấn mạnh rằng mặc dù dự kiến đến năm 2026 Singapore mới chính thức bước vào giai đoạn “siêu già hóa” ở cấp quốc gia, một số khu vực đã đạt đến ngưỡng này từ trước. Ông trình bày sự chuyển dịch chiến lược của Singapore sang các cách tiếp cận phòng ngừa dựa vào cộng đồng, lấy nền tảng từ các sáng kiến quốc gia như Healthier SG và Age Well SG. Đóng vai trò trung tâm trong các sáng kiến này là Cơ quan Chăm sóc Tích hợp, đơn vị dẫn dắt nỗ lực mở rộng các Trung tâm Lão hóa Lành mạnh và củng cố các hệ thống hỗ trợ tích hợp, qua đó tạo điều kiện để người cao tuổi có thể “già hóa tại chỗ”.

Tiến sĩ Sng nhấn mạnh mô hình tiếp cận toàn diện “chạm – gắn kết – chăm sóc” của Văn phòng Thế hệ Bạc, tập trung vào việc duy trì sự tương tác bền vững với người cao tuổi thông qua tiếp cận trực tiếp, các hoạt động cộng đồng và công cụ số. Với sự hỗ trợ của mạng lưới khoảng 9.000 tình nguyện viên tại 17 văn phòng trên toàn đảo, SGO đóng vai trò kết nối người cao tuổi với các dịch vụ y tế và xã hội, thúc đẩy năng lực số, đồng thời khuyến khích họ tham gia các hoạt động thể chất, xã hội và tình nguyện. Các mô hình tình nguyện liên thế hệ và tình nguyện gia đình được giới thiệu như những chiến lược then chốt nhằm củng cố gắn kết xã hội, nâng cao khả năng duy trì đội ngũ tình nguyện viên và tăng cường cảm nhận về ý nghĩa sống của người cao tuổi.
Một điểm nổi bật trong mô hình của SGO là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích khối lượng lớn dữ liệu định tính thu thập được từ các hoạt động gắn kết cộng đồng. Bằng cách kết hợp AI với chuyên môn của con người, SGO phân tích hơn 300.000 điểm dữ liệu định tính mỗi năm, chuyển hóa các hiểu biết từ cộng đồng thành bằng chứng có thể hành động nhằm cải thiện dịch vụ và cải cách chính sách. Sự tích hợp giữa gắn kết cộng đồng và phân tích dữ liệu dựa trên AI cho phép nhanh chóng nhận diện các vấn đề mới phát sinh, đồng thời củng cố các vòng phản hồi chính sách nhằm hỗ trợ hiệu quả mục tiêu già hóa tại chỗ.
Hai bài thuyết trình đã khơi gợi những thảo luận sôi nổi và mang tính phản biện giữa các đại biểu tham dự. Các chủ đề trọng tâm bao gồm khả năng mở rộng và tính bền vững của các đổi mới y tế số, các khía cạnh đạo đức và pháp lý trong việc ứng dụng AI vào chăm sóc sức khỏe, những thách thức về khả năng chi trả và tiếp cận dịch vụ, cũng như vấn đề dai dẳng về cô lập xã hội ở người cao tuổi. Nhìn chung, các phiên họp cho thấy cách các giải pháp dựa trên công nghệ, như Smart Eye Camera, có thể góp phần giảm bất bình đẳng y tế ở cấp độ hệ thống, trong khi các mô hình dựa vào cộng đồng và tình nguyện, tiêu biểu là Văn phòng Thế hệ Bạc của Singapore, lại đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sự kết nối xã hội, trao quyền kỹ thuật số và hoạch định chính sách đáp ứng nhu cầu thực tế.

Kết thúc cuộc họp, GS. Ryuichi Komatsu đã khen ngợi các diễn giả và những người tham dự vì sự tham gia sâu sắc của họ và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục học tập đa văn hóa trong mạng lưới DIHAC. PGS. Myo Nyein Aung bày tỏ lòng biết ơn tới chủ tọa, các diễn giả và đại biểu quốc tế, đồng thời chính thức thông báo rằng Hội nghị Giao lưu Đa văn hóa DIHAC lần thứ 33 sẽ được tổ chức vào tháng 2 năm 2026. Cuộc họp DIHAC lần thứ 32 một lần nữa khẳng định tiềm năng chuyển đổi của việc kết hợp đổi mới kỹ thuật số với các chiến lược dựa vào cộng đồng để thúc đẩy lão hóa hòa nhập, công bằng và lành mạnh trong các bối cảnh toàn cầu đa dạng.

Báo cáo phiên bản tiếng Việt này là sự hợp tác giữa Cộng đồng cao tuổi khỏe mạnh hòa nhập kỹ năng số (DIHAC) và Trường Đại học Y-Dược, Đại học Huế, Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

1. Que L, Zhu Q, Jiang C, Lu Q. An analysis of the global, regional, and national burden of blindness and vision loss between 1990 and 2021: the findings of the Global Burden of Disease Study 2021. Front Public Health. 2025;13:1560449. doi:10.3389/fpubh.2025.1560449
2. Triningrat A, Doniho A, Jayanegara WG, et al. Reliability and Accuracy of Smart Eye Camera in Determining Grading of Nuclear Cataract. Korean J Ophthalmol. Apr 2025;39(2):114-124. doi:10.3341/kjo.2023.0131
3. Shimizu E, Yazu H, Aketa N, et al. Smart Eye Camera: A Validation Study for Evaluating the Tear Film Breakup Time in Human Subjects. Transl Vis Sci Technol. Apr 1 2021;10(4):28. doi:10.1167/tvst.10.4.28

Nhóm tác giả

Thạc sĩ Đặng Cao Khoa, Giảng viên tại Khoa Y tế Công cộng, Trường Đại học Y-Dược, Đại học Huế, Việt Nam

Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Hoàng Thùy Linh, Phó Khoa Y tế Công cộng, Trưởng Bộ môn Dịch tễ học – Thống kê y tế & Dân số, Khoa Y tế Công cộng, Trường Đại học Y-Dược, Đại học Huế, Việt Nam

Tiến sĩ, Bác sĩ Võ Huệ Mân, Tiến sĩ tại ASEAN Centre for Active Ageing and Innovation

Giám đốc Điều hành, Shintaro Nakayama, Công ty OUI Inc.; đồng thời là nhà nghiên cứu tại Khoa Nhãn khoa, Trường Y Đại học Keio, Tokyo, Nhật Bản.

Trưởng Văn phòng Thế hệ Bạc, Tiến sĩ Sng Hock Lin, Cơ quan Chăm sóc Tích hợp (Agency for Integrated Care), Singapore.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Myo Nyein Aung, Phó Giáo sư tại Khoa Nghiên cứu Sức khỏe Toàn cầu, Trường Y khoa Sau đại học, Đại học Juntendo, Tokyo, Nhật Bản

Giáo sư, Tiến sĩ Ryuichi Komatsu, Trường Y học Nhiệt đới và Y tế Toàn cầu, Đại học Nagasaki, Nhật Bản.